vrijdag 5 september 2014

De Finse taal - test jezelf!

De Finse taal, ofwel ‘what doesn’t kill you makes you stronger’

Het Fins behoort tot de Finno-Oegrische (Oeralische) talen, uit de familie van Oostzeefins. De meest nauw verwante talen zijn het Karelisch, Estisch en het Hongaars.

Fins wordt geschreven in het Latijnse alfabet, waaraan na de z drie tekens zijn toegevoegd: å, ä en ö. Typisch voor het Fins is het grote aantal klinkers tegenover medeklinkers. Zo komen de b, c, f, q, w, x en z in het Fins niet voor! Wel in de woorden die aan het Zweeds ontleend zijn. Er zijn 7 klinkers (a, e, i, o, u, y en ö) die zowel kort als lang gebruikt kunnen worden en bovendien gecombineerd kunnen worden tot een groot aantal tweeklanken. Er heerst klinkerharmonie, wat wil zeggen dat binnen een woord slechts klinkers uit één bepaalde categorie kunnen voorkomen: diegene die vooraan in de mond gevormd worden, en diegene die achteraan in de mond gevormd worden.

Omdat het Fins niet behoort tot de Indo-Europese talen wordt de grammatica erg lastig bevonden. Een aantal grammaticale eigenschappen zijn erg apart. Zo kunnen woorden verlengd worden door een keten van ‘aangeplakte’ elementen die bijvoorbeeld plaatsbepaling of bezit weergeven. Daarnaast zijn er maar liefst 15 naamvallen! 
De ontkenning in het Fins doet men aan de hand van een werkwoord, alsof het woord ‘niet’ vervoegd zou worden. Stel je dus iets voor als ‘ik niet lezen’, en ‘wij nieten lezen’

Ook het Zweeds is een officiële taal in Finland! Steden en straten hebben een Finse én en Zweedse naam, bijvoorbeeld Helsingfors in het Zweeds is Helsinki in het Fins.


Even kijken wat we er zonder te veel voorkennis van bakken: 

1/ Het langste word in het Fins telt:
a) 11 letters
b) 31 letters
c) 42 letters
d) 61 letters

2/ 'Dankjewel' in het Fins is: 
a)  Tack så mycket
b) Kiitos
c) Taksi
d)  Olkaa hyvä

3/ Allemaal Fins? 
a)  asuinpaikka, minulla on talo, bygnad
b) Vänligen, modifiera, bil
c) Yksi, kaksi, kolme, neljä, viissi
d) Femtio, nittio nio, hundra

En dan de antwoorden: 

1/
D: 61 letters: lento­kone­suihku­turbiini­moottori­apu­mekaanikko­ali­upseeri­oppilasWat zou het mooi zijn het hierbij te laten, en je er een prachtig, idyllisch Scandinavisch met uitzicht op het meer plekje bij te laten voorstellen. Niets van, het langste Finse woord betekent iets als ‘vliegtuig turbinemotor assistent mecanicien in opleiding’.

2/
B: Kiitos
Antwoord a was ‘dankjewel’ in het Zweeds. Antwoord c betekent ‘taxi’ in het Fins, en antwoord d is ‘alsjeblieft’ in het Fins.

3/
C: een, twee, drie, vier, vijf in het Fins
a: woonplaats, ik heb een huis, huis (in het zweeds)
b: alsjeblieft, veranderen, auto (allemaal in het Zweeds)
d: 51, 99 en 100 (allemaal in het Zweeds)

Niet geslaagd voor de test? Trek er eens op uit richting Finland voor meer training!