woensdag 19 november 2014

IJsland Fun Facts

IJsland draagt trots de naam van meest actieve vulkanische regio in de wereld.
Ook Europa’s grootste waterval en meest uitgestrekte gletsjer vind je in IJsland.
Nog niet overtuigd? In IJsland ligt het meest noordelijke golfterrein ter wereld, hoofdstad Reykjavik is de properste van de hele wereld, de IJslandse bevolking heeft de langste levensverwachting wereldwijd, en de allereerste democratisch verkozen presidente ter wereld was die van IJsland: Mevrouw Vigdis Finnbogadottir.

Wat nog meer?

De Hekla is de meest actieve vulkaan van IJsland en daarnaast ook een vaak voorkomende meisjesnaam. Voor de vurige types… ;-) 

Met amper 300 000 inwoners is voor een IJslander vrijwel elke landgenoot ook zijn buur, collega of verre aanverwant.

De achternaam van een IJslander is ‘zoon van’ met de voornaam van de vader erbij, of ‘dochter van’ met de voornaam van de moeder. Bijvoorbeeld Gunnar Jonsson, is de zoon van Jon. Er bestaan geen echte achternamen in IJsland, het telefoonboek staat gerangschikt op voornaam.  

Elven, trollen en geesten zijn nog steeds aanwezig in IJsland. Wegen worden verlegd en bouwplannen aangepast om rotsen waar elven in zouden wonen niet te verstoren. Je weet maar nooit… Vele van de vreemd gevormde rotsformaties of lavastructuren waren ooit trollen die in steen zijn veranderd door de opkomende zon. Van de geesten ondervinden de IJslanders de laatste decennia wat minder last. Nu elektriciteit de donkere winteravonden verlicht, blijven de geesten weg.

IJsland is Europees, én Amerikaans. Gelegen op de mid-atlantische breuklijn bevindt IJsland zich zowel op de Europese als op de Amerikaanse aardplaat. De breuklijn loopt dwars door IJsland, en je kan deze bijvoorbeeld in Thingvellir duidelijk zien. Hoewel IJsland geografisch, politiek en cultureel gezien bij Europa hoort, ligt het eigenlijk ook voor helft in (geologisch) Amerika.

Geen ijsberen in IJsland. Af en toe drijft er wel eens eentje over van Groenland op een ijsschots. De arctische vos is het enige inheemse zoogdier. Er leven rendieren in Oost-IJsland, maar deze werden geïmporteerd in de 18e eeuw. Sommige diersoorten bestaan dan weer uitsluitend nog in IJsland en zijn originele afstammelingen van de dieren die door de Vikings werden ingevoerd in IJsland. Zo vind je nergens elders ter wereld het IJslandse paard, koe en schaap. Rondom IJsland zwemmen nog walvissen en zeehonden, en in de zomermaanden vind je er papegaaiduikers.   

IJsland is een bosarm eiland, maar dat was niet altijd zo. Toen de vikings voet aan wal zetten in IJsland vonden ze een bebost land van de heuvels tot de kust. Er werden volop bomen gekapt voor de bouw van boerderijen en brandhout. Maar schapen grazen de gerooide stukken land arm, de winters zijn hard, en de vulkanische assen veroorzaken bodemerosie. Boomwortels vinden geen houvast meer en sinds begin deze eeuw is herbebossing een belangrijk punt op de IJslandse agenda. Er worden nu 15 keer meer bomen per jaar geplant dan er inwoners zijn, dat is meer dan in eender welk ander land ter wereld. Toch is er nog steeds maar één waardig bos in het land, Hallormstadaskógur in Oost-IJsland.  

11% van het IJslandse land is bedekt door gletsjers en maar liefts 30% van de landoppervlakte bestaat uit lavavelden. De Vatnajökull gletsjer in Zuidwest-IJsland is de grootste van Europa.



In IJsland spreekt men ‘Vikings’, de taal die de kolonisten met zich mee brachten in de 9e en 10e eeuw. De taal is vrijwel onveranderd sinds dan. Een IJslander kan nog steeds moeiteloos een 13e eeuwse Saga lezen. Daarnaast bestaan geen dialecten en is het aannemen van bastaardwoorden verboden in de IJslandse taal. Geen overname van Engelse woorden dus, zelfs niet voor de ingewikkeldste technologische concepten. Het Nederlandse bastaardwoord ‘computer’, is ondenkbaar in IJsland, dit is een tölva. 


Geologisch gesproken zit IJsland nog in de peuterklas tegenover de rest van de aarde. Het is nog steeds ‘in de maak’. Zo ontstond er in 1963 nog een nieuw stuk land na een onder water vulkaaneruptie. Dat nieuwe eiland heet Surtsey en maakt nu deel uit van IJsland.



IJsland vroeg in 2009 het lidmaatschap bij de Europese Unie aan. Het land is lid van de Europese Vrijhandsassociatie (EVA), samen met Noorwegen, Zwitserland en Liechtenstein. De EVA-landen mogen deel uitmaken van de Europese markt zonder lid te hoeven zijn van de EU.

Astronauten trainen voor maanlandingen in IJsland, omdat het ruige aardoppervlak op sommige plaatsen representatief is voor het maanlandschap.

Het noorderlicht kan je waarnemen in IJsland van eind september tot eind april, wanneer er geen bewolking is. Een topperiode om te reizen naar IJsland