maandag 26 oktober 2015

Tónlist: een playlist 'made in Iceland'

It’s oh so quietOp het IJslandse platteland bij valavond tijdens een rustgevende avondwandeling op zoek naar noorderlicht

It’s oh so still 
Wanneer je kopje onder gaat in een heerlijke warm-water vijver

You’re all alone
Temidden van de desolate natuur omringd door enorme gletsjerkappen en uitgestrekte oceaan

And so peaceful until… 
De EyjafjällaJökull vulkaan hortend en spuwend tot uitbarsting komt
Een corona van aurora borealis boven je hoofd de hemel doet ontploffen in groen vuurwerk
Je op een steenworp van het denderende geraas van de Gullfoss waterval staat die zich met ongekende kracht in een metersdiepe canyon stort

You fall in love 
Met IJsland natuurlijk. 

Geen woorden meer nodig om aan te geven hoe nauw de IJslandse muziek en het onherbergzame landschap van haar moederland met elkaar verbonden zijn. De natuur inspireert! Enkele IJslandse bands misstaan dan ook niet op je playlist. Enkele tips!

Het is een klassieker voor een reden, post-rocker Sigur Rós heeft met 10 uitgebrachte albums het grootste palmares en wereldwijde bekendheid verworven. 



Ben je op zoek naar een dromerige tune voor je wekkergeluid in sprookjesachtige IJslandse sfeer, dan kan Jónsi’s Go Do tellen. Zelfs al ben je niet in IJsland, je waant je onmiddellijk in een magisch land vol elfen en trollen. Wist je dat de meerderheid van de IJslandse bevolking ook effectief gelooft in het bestaan van deze mythische figuren? 



Met een knaller van hun eerste hit ‘Little Talks’ kende iedereen in 2011 plots de band Of Monsters and Men. Debuutalbum My Head is an Animal  werd in 2012 wereldwijd uitgebracht, en in 2013 won de band de European Border Breakers Award. Deze worden jaarlijks uitgereikt aan tien jonge veelbelovende Europese artiesten die het jaar ervoor succesvol buiten de eigen landsgrenzen debuteerden. Ondertussen is ook het tweede album uit, en al hebben andere nummers veel minder naamsbekendheid dan topper ‘Little Talks’, het blijft dromerige on-the-road muziek. 


Heb je liever de minder bekende bands? Hierbij een greep uit de immer bewegende IJslandse muziek-scène.

Seabear – Arms

Plastik Joy – Barcelona






Bands uit IJsland brengen steeds opnieuw innoverende klanken en ritmes, en dat terwijl het land ook voortdurend evolueert door uitbarstende vulkanen, schuivende gletsjers en bewegende aardplaten. Grappig toch hoe zo opmerkelijk veel muzikale creativiteit ontstaat in het meest dun bevolkte land van Europa!
Beginnen en eindigen in stijl doen we met Björk natuurlijk, als sinds 1993 een vaststaande waarde in de IJslandse muziek. In 2015 lanceerde ze haar recentste album Vulnicura, het 20e uit haar carrière. Al kennen we de klassiekers beter natuurlijk. 



Een tekort aan IJslandse muziek op je radio is er dus allerminst! En heb je zelf even inspiratie nodig voor één van je projecten, dan weet je nu waar je heen moet! 

dinsdag 20 oktober 2015

aurora mythes & folklore

Sinds mensenheugenis, heeft het poollicht alle noordse volkeren geïntrigeerd, én afgeschrikt! En dat doet het vandaag nog steeds. Ook al kennen wij er nu de wetenschappelijk achtergrond voor, het blijft fascinerend dat er een voortdurend veranderend groen gordijn doorheen de hemel spartelt. Stel je even voor wat je daarvan moet denken als de wetenschap dit nog niet kan verklaren! Het einde van de wereld? De goden die ruzie maken, of net geesten die een feestje bouwen? Doorheen de geschiedenis kwamen de volkeren uit het noorden op met allerlei verklaringen.



De Eskimo’s en Indianen in Noord-Amerika geloofden dat het land en de zee van elkaar gescheiden waren door een enorme kloof, waarover een smal en gevaarlijk pad loopt, dat je naar de hemel brengt. Enkel zij die een vrijwillige of gewelddadige dood gestorven zijn, kunnen dit pad oversteken, en hun weg wordt verlicht door fakkels van de geesten, die hen de weg proberen wijzen. Dat is het licht van de aurora. Volgens hen kan je in de beweging het aurora zien dat de aangekomen nieuwkomers in de hemel feesten en voetbal spelen met een walrus-schedel.

De Indianen van Wisconsin dachten het de geesten waren van verslagen vijanden die wachten op wraak. De stam van de Point Barow Eskimo’s waren de enigen die ervan uitgingen dat het aurora een kwaad gegeven was, zij droegen messen bij zich op het aurora van zich af te vechten.

indianenstammen in Oost-Canada en Zuid-Oost Alaska gingen er van uit dat het noorderlicht dansende geesten van overleden mensen zijn. De Eskimo’s ten zuiden van de Yukon rivier, dachten dan weer dat het de feestende geesten van overleden dieren waren, zoals herten, zeehonden, zalmen en beluga’s.

Terwijl de meeste Eskimo’s ervan uit gingen dat het noorderlicht een feest is met voetbalspel van de menselijke geesten met een walrus-schedel als bal, gingen de Eskimo’s van het eiland Nunivak net uit van het omgekeerde: het zijn geesten van walrussen die voetballen met een menselijke schedel.

In Noord-Dakota dacht men dat het noorderlicht de vuren waren van dwergvolkeren ver weg in het Noorden. De dwergen zijn zo sterk dat ze walvissen met hun blote handen vangen, en hun blubber boven de vuren in een potje koken.

In het Fins dan, is de naam voor noorderlicht ‘revontulet’, wat geassocieerd is met de poolvos. Volgens een volksverhaal is de poolvos zo ver noord gelopen, dat het bont van zijn staart de bergen raakt waardoor er vonken de hemel in vliegen als noorderlicht. Een andere versie zegt dat de vos sneeuw omhoog gooit met zijn staart, en dat noorderlicht wordt.

De Sámi in Lapland geloofden simpelweg dat het de energie van de geesten van de overledenen waren. Wanneer er noorderlicht aan de hemel was, diende men zich respectvol en eerbiedig te gedragen en kinderen moesten zich rustig houden. Het was het ideale moment om conflicten bij te leggen. Een verkeerde attitude bij noorderlicht-activiteit, betekende ongeluk. Ook geloofde men dat je de lichten door te fluiten dichterbij kon lokken, en ze je mee met hen konden trekken.

In Groenland dacht men dat het de geesten waren van baby’s gestorven bij de geboorte. Een vrolijkere versie deed de ronde in Noorwegen, waar het licht de geesten van dansende, wuivende meiden voorstelde.

Wat moet een volk als de Romeinen wel niet gedacht hebben wanneer ze op veroveringstocht plots groene lichten aan de hemel zagen. Tacitus schreef in zijn bevindingen over Germanië neer, dat het noorderlicht de vuren van de Walkure waren die op hun paarden door de hemel rijden.

Afsluiten met een vrolijke interpretatie, die van de Algonquin indianen. Zij geloofden dat hun schepper Nanahbozho, eenmaal klaar met zijn schepping, naar het noorden reisde. Daar bouwt hij enorme vuren die zichtbaar zijn tot in het zuiden, om zijn volk aan zijn voortdurende liefde voor hen te herinneren.

Tegenwoordig kennen we jammer genoeg de wetenschappelijke verklaring van het noorderlicht. Neemt niet weg dat je er zelf een mooie betekenis aan kan geven, die geldt voor jou en de andere gelukkigen die het samen met jou bewonderen!

dinsdag 6 oktober 2015

Finnen en hun sauna



Als er één woordje uit de Fins taal is dat je vast en zeker kent, is het wel het woordje ‘sauna’. Iedereen kent het concept: lekker even alle stress uitzweten in een zeer warme kamer bij voorkeur in goed gezelschap en achteraf onder een koude douche of in het zwembad springen.

Maar is zo’n sauna nu echt zo populair als we denken?  





In Finland is een huis zonder sauna, zoals een café zonder bier of een pak friet zonder mayonaise.
Je vindt er eentje in appartementen, huizen, hotels, openbare zwembaden, zomerhuisjes, op boten en zelfs in bussen! Er is zelfs eentje in het Finse Parlement. Het kan dan ook ervaren worden als een heus event waar je met vrienden een volledige avond mee doorbrengt.

Er zijn zodanig veel sauna’s in Finland, dat de volledige Finse bevolking op hetzelfde moment een sauna kan nemen. Dit is toch indrukwekkend als je weet dat er ongeveer 5.5 miljoen Finnen rondlopen.

Het is zonder twijfel een brok Finse cultuur waar je niet omheen kan. Al eeuwen is het een plek waar je zowel mentaal als fysiek tot rust kan komen en je je volledig kan zuiveren. Het is iets dat van kleins af aan wordt meegegeven. Kinderen zetten hun eerste pasjes in de sauna als ze slechts een enkele maanden oud zijn en blijven dit doen hun hele leven lang. Samen naar de sauna gaan, creëert een band. Er wordt gediscussieerd over belangrijke onderwerpen. Sommigen zeggen zelfs dat grote beslissingen in de sauna worden genomen en niet in de vergaderzaal.

Je hebt twee verschillende soorten sauna’s:

De eerste is de sauna waarmee iedereen vertrouwd is. Het is een houten ruimte waarin een kachel staat met natuursteen in. Deze worden verwarmd met hout, gas of elektriciteit. Om de temperatuur te doen stijgen, moet je een schep water op de stenen gooien. Zeg wel gooien, als je het er gewoon op giet, kan het zijn dat je je verbrandt aan de hete stoom. Hier raken de stenen het vuur niet direct waardoor je bijna meteen van de sauna gebruik kan maken.

De andere sauna is de ‘savusauna’, of in het Nederlands een rooksauna. In deze sauna heb je een open kachel met stenen. In de kachel worden er houtblokken verbrand, en cirkelt de rook rond in de sauna vooraleer dat deze de sauna verlaat. Door de rook wordt de sauna aan de binnenkant volledig zwart. Pas als alle rookt uit de sauna verwijderd is, kan je er in plaatsnemen. Dit zou een reinigende werking hebben.

Na het nemen van een sauna moet je je ook afkoelen. Hiervoor zijn natuurlijk tal van mogelijkheden, afhankelijk van locatie tot locatie weliswaar. Zo kan het gaan van een simpele verkwikkende douche tot een winterse plons in een ijsgat van een meer of rivier, of in de sneeuw rollen. Nadat je voor wat verkoeling hebt gezorgd, zal je merken dat je de koude van buiten plots veel minder koud hebt en dat je zelf nog de tijd neemt om te zien hoe andere zich met wat tegenzin in het koude water laten zakken.

 Maar hoe neem je nu een echte Finse sauna?
  1. Allereerst: Een sauna en hygiëne zijn met elkaar verbonden. Bij het betreden van de sauna moet je je eerst douchen alvorens in de sauna binnen te gaan.
  2. Ga de sauna binnen en zet je neer op het niveau dat je zelf aangenaam vindt. Steeds in sessies van minimum 5 minuten.  Het laagste niveau is het koudste, aangezien warme lucht stijgt. Het belangrijkste is om naar je lichaam te luisteren. Is het te warm? Geen probleem. Ga gewoon terug naar buiten en neem een koude douche om je lichaam te laten afkoelen. Neem ook steeds een handdoek of matje mee om op te zitten.
  3.  Genoeg van de sauna? Laat je lichaam terug afkoelen en geniet van de frissere buitenlucht.
  4. Wanneer je mentaal klaar bent, neem je een koude douche of ga in een ijsput of rol je even door de sneeuw.
  5.  Na de verkwikkende afkoeling is het tijd om even tot rust te komen in de ontspanningsruimte en te relaxen.
  6.  Krijg je er niet genoeg van? Overloop bovenstaande stappen gewoon opnieuw!