Berichten weergeven met het label gastronomie. Alle berichten weergeven
Berichten weergeven met het label gastronomie. Alle berichten weergeven

dinsdag 3 november 2015

Rendierencultuur in Lapland

De kerstman kan niet zonder, van hun leer worden schoenen gemaakt, zelfs op de menukaart in een Laps restaurant verschijnen ze. Rendieren zijn onmogelijk weg te denken uit de Sámi-cultuur. Ze zijn niet alleen schattig, maar ook essentieel! 


Voor de inheemse Sámi-bevolking in Lapland waren de rendieren de hoeksteen van hun bestaan. De dieren zorgden voor transport, warmte, voedsel en kleding in het uitdagende arctische klimaat. Van hun gewei werden werktuigen gemaakt, van hun huiden kleding, hun vlees werd verorberd en van hun beenderen werd soep getrokken. De Sámi waren nomaden en trokken met hun rendierenkudde rond tussen de meest voedzame regio’s. Hun hele bestaan was onlosmakelijk met de dieren verbonden. 

Rendieren zelf zijn perfect aangepast aan het koude klimaat. Zo veranderen hun hoeven naargelang het seizoen, om zo goed mogelijke grip te hebben op de aarde of in de sneeuw. Ook bestaat hun huid uit niet één maar twee lagen wol. Meteen het goede voorbeeld hoe iedereen zich hoort aan te kleden in Lapland! 

Alhoewel rendierhoeden vandaag geen levensnoodzakelijke activiteit meer is, blijft het een belangrijk onderdeel van de cultuur, en een waardevolle traditie om te koesteren. Kennis over het rendieren hoeden wordt nog steeds mondeling van generatie tot generatie doorgegeven. De terminologie die wordt gebruikt is erg specifiek, aangezien de autochtone Sámi tientallen woorden hadden voor sneeuw en ijs en andere natuurfenomenen. 

Er zijn gemiddeld 80000 Sámi-inwoners in de noordelijke provincies van Zweden, Noorwegen, Finland en Rusland. Ongeveer 10% van hen leeft vandaag van rendieren hoeden. Het is een hard leven in de wintermaanden, maar wordt hoog ingeschat aangezien het beroep essentieel is om de traditie te behouden. In sommige regio’s wordt rendieren hoeden bij wet alleen maar toegestaan aan Sámi. 

Parkeerplaats voor rendieren
De unieke Sámi-cultuur kan je tegenwoordig leren kennen in de rendierenboerderijen in Lapland. Je leert de levensstijl van de rendierherders kennen alsook allerlei weetjes over de dieren. Je mag vlak bij de dieren komen en hen zelfs voeren. Soms kan je zelfs in een slede achter het rendier een sledetocht doorheen de bossen maken, Rudolf trekt je met plezier vooruit!  


De vegetariërs haken hier best af… Rendiervlees is een specialiteit in Lapland. Het typische gerecht heet ‘suovas’ en dat zijn fijne stukjes licht gerookt rendiervlees. Traditie-gewijs dient dit bereid te worden boven het houtvuur, wat zorgt voor een intense smaak. Het vlees wordt geserveerd op een dun broodje met bessenjam. De maaltijd wordt vaak genoten in een tipi-tent, ook wel ‘lavvu’ genoemd. Je zit op een rendiervel rond het vuur in de gezellig warme tent, veel idyllischer kan het niet meer worden. Na de maaltijd volgt gewoonlijk een kop (straffe!) koffie, bereid in een tinnen koffiepot die boven het vuur wordt gehangen. 

Om zelf rendieren te ontmoeten reis je best een keertje naar Lapland af. Bijvoorbeeld via Laplandspecialist Xplore the North kan je advies verkrijgen hieromtrent, en een rendierenboerderij gaan bezoeken of een rit in de rendierslede maken. 



maandag 16 februari 2015

Winterse bessentaart uit Lapland

Wie al een keer in het Hoge Noorden geweest is, weet er alles van. In Lapland is men gek op bessen. Als confituur in alle geuren en kleuren, bij het ontbijt over je dampende kom havermoutpap, als afwerking bij je elandsteak, en noem maar op. Telkens opnieuw zijn er bessen en telkens opnieuw smaken ze héérlijk.

Ben je net terug uit Lapland en mis je die zoete smaken - heb je reisplannen in noordelijke richting en wil je een smakelijk voorproevertje – heb je wat vrije tijd om handen in de schoolvakantie – of gewoon omdat het maandag is – er staat bessentaart op het menu!


Korte samengevat:
Voor 6-8 personen
Voorbereidingstijd van 20 minuten
Kooktijd van 25 minuten

Wat heb je nodig voor het gebak?
175g boter
180g tarwebloem
100g bloemsuiker
½ theelepel bakpoeder
Een snuifje zout

Wat heb je nodig voor de vulling?
50g fijngemalen amandelen
450g zwarte bessen
90g bloemsuiker
1 eetlepel aardappelbloem of maisbloem

En voor het glazuur?
3 eetlepels lopende, rode confituur – zonder zaadjes

Bereidingswijze:
1/ Smelt de boter voor het gebak. Laat deze vervolgens een paar minuten afkoelen.

2/  Bestrijk een 23cm diameter taartbodem met boter.

3/ Voorverwarm de oven op 200°C.

4/  Mix de tarwebloem, bloemsuiker, bakpoeder en het zout. Klop hier geleidelijk aan de gesmolten boter onder tot je een gelijk kleurige deegmassa hebt.

5/ Vul de taartbodem met het deeg. Duw het geleidelijk aan open met je vingers, aangezien het te smeuïg is om uit te rollen.

6/ Strooi de amandelschilfers uit over het gebak.

7/ Mix de zwarte bessen, bloemsuiker en aardappel/maisbloem in een kom, en smeer deze vervolgens met een lepel over de amandelschilfers.

8/ Zet 20 minuten in de oven, tot het gebak goudbruin gebakken is. Laat dan een 10-tal minuten afkoelen.

9/ Bereid het glazuur door de confituur in een kookpan op te warmen en laat 2 minuten sudderen. Strijk dit uit over de bessen met een gebakborsteltje.


10/ Serveer met vanillesaus en/of decoreer met extra bessen. 

En klaar! Winters Lapland is aangekomen in je keuken. Laat het smaken! 

dinsdag 8 juli 2014

'Fika', een Zweedse kop koffie

Ze vertalen het niet graag, de Zweden… Een fika, dat is een fika. Ga je het vertalen, dan verlies je de betekenis en wordt het een platvloerse koffiepauze. Het is gegarandeerd één van de eerste woorden Zweeds die je zal leren, na hej (hallo) en tack (dankjewel).

Het is veel meer dan zomaar koffie...

Het is een sociaal moment, een gegronde reden om te pauzeren en om een moment ‘quality time’ uit te trekken. Fika kan eender wanneer, in de ochtend, de namiddag of de avond. Het kan thuis, in je hotel of lodge, gezellig bij de open haard of onderweg bij een kampvuur. Met vrienden, familie, collega’s of met iemand die je nét hebt ontmoet. 1x per dag of meerdere keren, het kan allemaal.



Fika gaat hand in hand met zoetigheid. Kaneelgebakjes, huisgebakken cake, krokante koekjes. Geen verassing dat de Zweden bij de hoogste consumenten van koffie en gebak ter wereld horen. Of beter gezegd, in Zweden weten ze de goede dingen des levens te erkennen!


Ga je in het Zweedse hoge noorden op safari met de huskyslede of sneeuwscooter, of plan je een winterwandeling met sneeuwraketten of cross-country ski's, dan hoort een fika onderweg daar sowieso bij. Een kampvuur maken in de sneeuw, koffiepot erop, lekker opwarmen bij het knetterende houtvuur, en smullen van een Zweedse lekkernij. Kortom, het top moment van elke dag. 



Ook zin gekregen in kaneelbroodjes?

Ingrediënten voor het deeg
250 gram zelfrijzend bakmeel
snufje zout
90 gram roomboter in kleine blokjes gesneden
165 ml melk
Bloem om het werkblad te bestuiven

Ingrediënten voor de kaneelvulling
60 gram roomboter (zachte boter op kamertemperatuur)
2 eetlepels lichtbruine basterdsuiker
1 theelepel kaneel

Ingrediënten voor het glazuur
125 gram gezeefde poedersuiker
1 eetlepel kokend water

Werkwijze voor het deeg
Verwarm de oven voor op 200° C.
Zeef het meel en het zout in een kom. Doe de blokjes boter erbij.
Snijd met twee messen of met een deegkneder de blokjes boter door het bakmeel.
Maak een kuiltje in het midden van het meel-botermengsel en voeg de melk toe.
Meng alles met een pollepel tot een zacht deeg.
Strooi wat bloem op het werkblad of het aanrecht.
Stort het deeg op het werkblad. Kneed het deeg totdat het glad van structuur is.
Bestuif het werkblad nogmaals met bloem en rol het deeg uit tot een lap.
De lap moet ongeveer 5 mm dik zijn en ongeveer 25 cm lang en 40 cm breed zijn.

Werkwijze voor de vulling
Meng de zachte boter, basterdsuiker en kaneel met een vork tot een luchtige crème.
Verdeel het mengsel met een spatel gelijkmatig over de lap deeg.
Rol de deeglap vanaf de langste kant op. Snijd de deegrol in schijfjes van ongeveer 3 cm.
Leg de rolletjes op een met bakpapier beklede bakplaat. Houd ongeveer 3 tot 4 cm afstand tussen de schijfjes. De schijfjes zullen tijdens het bakken flink rijzen.
Bak de kaneelbroodjes in 20-25 minuten goudbruin op 200° C.
Laat de broodjes afkoelen na het bakken.

Werkwijze voor het glazuur
Doe de poedersuiker in een kommetje. Voeg hier een eetlepel kokend water bij.
Roer goed totdat er een glanzend mengsel ontstaat.
Besprenkel de afgekoelde broodjes met het glazuur. 


Niet te vergeten:
Een heerlijke kan koffie van verse koffiebonen opgieten. 


In de wintermaanden zijn de kaneel broodjes ook héérlijk lauwwarm.
Smakelijk!

woensdag 4 juni 2014

Wat te eten in IJsland?

Enkele tips uit de lokale keuken die je zeker geproefd moet hebben tijdens je verblijf op IJslandse bodem:

1/ Skyr
Een verfijnd zuivelproduct, qua textuur vergelijkbaar met yoghurt, maar technisch gezien een zachte kaas. Skyr is populair vanwege het lage vetgehalte en het hoge eiwitgehalte, en smaakt heerlijk met bosbessen en een toefje slagroom. Staat bekend als het IJslandse supervoedsel, niet te missen dus!

2/ Lam
IJslandse schapen brengen traditioneel de zomers door met grazen in het wild in de IJslandse hooglanden. Ze leven van bergkruiden, en dan voornamelijk tijm, wat dit magere gourmetvlees zijn delicate smaak geeft.

3/ Rúgbrau
Plokkfiskur
Plokkfiskur
Dit is zuiver roggebrood, donker en compact, meestal vrij zoet. Van oudsher werd het brood gebakken in een pot of gestoomd in speciale houten vaten die in de grond werden begraven bij een hete bron. Het brood wordt vaak geserveerd met vis, en heeft de eigenschap enorm gezond te zijn!

4/ Plokkfiskur
Dit is een stoofpotje van vis, gemaakt met aardapppels, , gekookte vis en uien, geserveerd in witte saus en met Rúgbraud en boter. Origineel was het een gerecht om de restjes op te maken, maar nu wordt het beschouwd als een traditionele IJslandse delicatesse.

5/ Íslenskt Brennivín
Het is eigenlijk geen ‘gerecht’, maar IJslandse schnapps. Deze staat algemeen bekend als The Black Death, en maakt toch onvoorwaardelijk deel uit van de IJslandse voedselcultuur. Het is gemaakt van gegiste aardappels en op smaak gebracht met karwijzaad. Meestal gekoeld geserveerd, maar wees er voorzichtig mee…

6/ Har∂fiskur

Gedroogde vis, meestal gemaakt van schelvis of kabeljauw. Ook een IJslands supergerecht, omdat het een vrijwel zuivere bron van eiwit is. Een populaire snack voor zowel jonge kinderen als volwassenen, heerlijk met een laagje boter erbovenop. 

Smakelijk! 

woensdag 21 mei 2014

Puur IJslands proeven

De IJslandse keuken is niet bepaald de internationaalst meest bekende, of gerenommeerde. 

De Noord-Amerikaanse liefde voor fast-food en frisdrank is overgewaaid naar IJslandse bodem, en je vindt dan ook gemakkelijker een hamburgertent dan een gastronomisch hoogstaand restaurant. Toch is het lang niet al geïmporteerd rundsvlees en ketchup. Op een ongerept dun bevolkt en ecologisch ingesteld eiland is immers ruimte zat voor een biologische eetcultuur op niveau.

icelandic lamb
Zo gebruiken IJslandse restaurants - ja zelfs de burgertent op de hoek - de zuiverste materialen die verkrijgbaar zijn, en die gekweekt of gevangen zijn in een zuiver en niet-vergiftigd milieu. De IJslandse vis staat bekend om zijn kwaliteit, wordt op een verantwoordelijke manier gevangen en volgens de de hoogste branchenormen geproduceerd. IJslands lamsvlees is ook een nationale trots, en staat bekend om het sappige vlees. De IJslandse schapen grazen in de zomer op de IJslandse hooglanden en bergkruiden verrijken het vlees met een delicate smaak.

De natuurlijke kenmerken van IJsland komen ook goed van pas. Geothermische kassen functioneren als natuurlijke serres waarin organische groenten worden gekweekt. Deze leveren een groot deel van de vraag van het land. 

In de 20e eeuw nam het land, alsook de IJslandse keuken verschillende internationale invloeden op. De opkomst van de culinaire beweging New Nordic Cuisine is een stimulans geweest voor de diversiteit van Scandinavische regionale ingrediënten en heeft de kwaliteit van de regio benadrukt: zuiverheid, eenvoud en ethische productie staan centraal.

Dit draagt eraan bij dat IJsland aan je verwachtingen zal voldoen en waarschijnlijk zelfs zal overtreffen op het gebied van topkwaliteit, smaak, en een gezonde eetervaring.